Archive for Lipiec, 2019

Koniczyna łąkowa – pomocna nie tylko w menopauzie

przez aleeko . 0 Komentarzy

Koniczyna łąkowa (Trifolium pratense L.) nazywana jest też koniczyną czerwoną, albo koniczem. Jest wieloletnią rośliną motylkową, należącą do rodziny bobowatych. Posiada zieloną łodygę o wysokości nawet 60 cm, rozgałęziającą się w wielu miejscach. Odchodzą od niej liście podzielone na trzy części o jajowatym kształcie o lekko ząbkowanej powierzchni oraz ciemniejszych plamkach. Korzenie koniczyny łąkowej mogą osiągać nawet 1,5 m długości. Roślina kwitnie od maja do września, jej kwiaty są kuliste – różowo-czerwone, składające się z małych rureczek, mają delikatny zapach, który wabi owady. Owoce to strąki z jednym nasionem, podczas gdy nasiona są rozsiewane przez wiatr.

            W Polsce roślina ta jest traktowana jako chwast. Porasta łąki, pastwiska i trawniki przy drogach. Ponadto uprawiana jest również na paszę dla zwierząt ze względu na wysoką zawartość białka. Na świecie występuje pospolicie na terenie Azji, Europy i Afryki Północnej. Uprawia się ją także w obu Amerykach oraz Australii.

            Surowcem zielarskim są kwiaty i ziele. Zbioru dokonuje się podczas rozkwitania. Ziele ścina się wraz z szypułkami i górnymi liśćmi, a potem suszy w przewiewnych, zacienionych miejscach. Jeśli chodzi o kwiaty, to zbieramy kulę kwiatową, bez liści i szypułek. Ususzoną koniczynę należy przechowywać w chłodnym i suchym miejscu.

Substancje czynne

Koniczyna łąkowa zawiera flawonoidy, barwniki antocyjanowe i fenolokwasy – salicylowy i kumarowy. Ponadto ma w swoim składzie też olejki eteryczne, garbniki, karoten, witaminy – C i E oraz magnez, żelazo, potas.

Łąka z koniczyną

Działanie

1. W leczeniu menopauzy

Najbardziej znane jest działanie koniczyny wspomagające leczenie menopauzy, potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Koniczyna łąkowa zawiera najwyższą zawartość fitoestrogenów ze wszystkich roślin z gatunku Trifolium. Swoje właściwości koniczyna łąkowa zawdzięcza ponad 30 różnym izoflawonom. Ze względu na ten fakt, w odpowiednich dawkach mogą mimo wszystko wykazywać skuteczność zastosowania. Codzienne przyjmowanie 80 mg ekstraktu z czerwonej koniczyny zredukowało ilość występujących uderzeń gorąca. Poza wspomnianą rolą izoflawony oddziałują również na enzymy zaangażowane w metabolizm steroidów. Ponadto wykazują działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i antyproliferacyjne. Niewątpliwie, w wielu przypadkach można stosować preparaty na bazie koniczyny zamiast hormonalnej terapii zastępczej.

2. Wpływ na układ pokarmowy

Wyciąg z kwiatów koniczyny reguluje apetyt, przyspiesza trawienie, usprawnia pracę jelit, łagodzi zaparcia. Ponadto pozytywnie wpływa na przemianę materii. Pobudza wątrobę i pęcherzyk żółciowy.

3. Działanie na układ krwionośny

Koniczyna wzmacnia naczynia krwionośne, w dodatku działa tonizująco na mięsień sercowy. Ponadto, obniża również ciśnienie krwi i zmniejsza poziom cholesterolu.

4. Wspiera układ nerwowy

Uspokaja, działa przeciwbólowo, jak również antydepresyjnie

Te różowe kwiaty zawierają wiele cennych substancji leczniczych

5. Ma działanie przeciwświądowe, moczopędne i przeciwzapalne

Napary z tego ziela łagodzą objawy zapalenia pęcherza oraz układu moczowego. Dzięki zawartości dużej ilości flawonoidów i antocyjanów działa też antyoksydacyjnie. Ponadto zabija wirusy, grzyby oraz bakterie. Łagodzi również bóle reumatyczne.

6. Leczy choroby dróg oddechowych

Można z niej robić płukanki pomagające w nieżytach gardła, działa wykrztuśnie. Natomiast napary stosuje się przy uporczywym, suchym kaszlu, kokluszu, w bronchicie oraz innych dolegliwościach dróg oddechowych.

7. Stosuje się ją na zmiany skórne, takie jak: rany, zapalenia, łuszczyca i oparzenia

Jest bardzo dobrym lekiem na trądzik. Stosuje się ją jako suplement o działaniu estrogennym oraz stabilizującym działanie hormonów. Dodatkowo wpływa łagodząco i przeciwzapalnie na zmiany skórne. Można ją stosować także wewnętrznie w celu zmniejszenia objawów łojotoku. Z kolei kosmetolodzy polecają kąpiele z kwiatów koniczyny łąkowej, ponieważ mają właściwości odkażające, odtruwające i wzmacniające. Do tego celu garść kwiatów koniczyny zalewamy 2 l wrzątku, całość przykrywamy, odstawiamy na 30 minut, potem odcedzamy, a następnie wlewamy do wanny. Kąpiel powinna trwać 15 minut.

8. Przy leczeniu osteoporozy

Podnosi ilość estrogenów w bezpieczny sposób, ale nie zwiększa ryzyka wystąpienia nowotworów, jak przy hormonalnej terapii zastępczej.

9. Zapobiega łysieniu androgenicznemu, zmniejsza wypadanie włosów, które jest spowodowane zaburzeniami hormonalnymi

Różowe kwiaty koniczyny

Zastosowanie w kuchni

Roślina jest jadalna. W związku z tym można dodawać jej listki do sałatek, albo dusić z dodatkiem świeżych ziół, czosnku i tłuszczu, podobnie jak szpinak. Natomiast kwiaty stosuje się parząc z nich herbatę, dodając do sałatek i zup, albo jako składnik risotto. W dodatku można nimi ozdobić wypieki, albo dodawać do galaretki.

Dawkowanie, skutki uboczne i przeciwskazania

Preparaty z koniczyną dawkuje się w ilość 500 mg, 2 razy w ciągu doby. W naszych Delikatesach znajdziecie Państwo surowiec zielarski w postaci kwiatów, gotowe preparaty w kapsułkach,  tonik rewitalizujący do twarzy oraz również sok z koniczyny. Podczas gdy większość ludzi toleruje ją dobrze, jednak niektóre osoby mogą być na nią uczulone, co objawia się: wysypką, pokrzywką, bólami głowy i mięśni, nudnościami, plamieniami śródcyklowymi, rozregulowaniem cyklu miesiączkowego. Koniczyny nie można stosować w trakcie ciąży i laktacji, w przypadku uczulenia na tą roślinę, w dodatku przy niektórych nowotworach oraz słabej krzepliwości krwi.

Przepisy

Napar z kwiatów koniczyny

Najpierw zalewamy wrzątkiem łyżkę suszonych kwiatów. Napój parzy się pod przykryciem przez 15 minut i pije po szklance 3 razy dziennie. Głównym jego zastosowaniem są nieżyty górnych dróg oddechowych i zaburzenia pokarmowe.

Odwar z ziela koniczyny

Do 0,5 litra wody wrzącej wsypuje się 1,5 łyżki rozdrobnionego ziela koniczyny. Potem wodę dalej gotuje się pod przykryciem przez 15 minut, a następnie odstawia się do wystudzenia. Stosując przy leczeniu nieżytów górnych dróg oddechowych, problemach z zaparciami albo zaburzeniami pokarmowymi  odwar z ziela koniczyny pije się 3 razy dziennie po pół szklanki przed jedzeniem. Odwar można wykorzystać też do płukania jamy ustnej i gardła oraz do sporządzania okładów na swędzącą skórę, oparzenia i stłuczenia.

Nalewka z kwiatów koniczyny

Do sporządzenia nalewki będziemy potrzebować 0,5 litra czystej, 40% wódki i 100g suszonych kwiatów koniczyny łąkowej. Kwiaty zalewamy wódką i odstawiamy do ciemnego pomieszczenia na 2 tygodnie. W tym czasie codziennie wstrząsamy nalewką. Po upłynięciu dwóch tygodni zioła odcedzamy i wyciskamy. Nalewkę rozcieńczamy dwoma szklankami przegotowanej wody i przelewamy do ciemnej butelki i wstawiamy do lodówki. Przy dolegliwościach trawiennych, zapaleniu gardła bądź jamy ustnej nalewkę pije się po 2-6 ml (mała łyżeczka) trzy razy dziennie. Nalewka z koniczyny działa także tonizująco i uspokajająco.

Źródła:

Coon J. T., Pittler M. H., Ernst E., Trifolium pratense isoflavones in the treatment of menopausal hot flushes: a systematic review and meta-analysis. Phytomedicine, 2007, 14: 153–159.

Gryszczyńska A., Gryszczyńska B., Opala B., Łowicki Z., Zastosowanie roślin leczniczych w menopauzie. Cz. II. „Postępy Fitoterapii”, 3/2012, s. 173-183.

Lambert M. N. T., Thybo C. B., Lykkeboe S. i Rasmussen L. M., Combined bioavailable isoflavones and probiotics improve bone status and estrogen metabolism in postmenopausal osteopenic women: a randomized controlled trial, ”The American Journal of Clinical Nutrition”, 106 (3), s. 909–920.

Myers S. P. i Vigar V., Effects of a standardised extract of Trifolium pratense (Promensil) at a dosage of 80mg in the treatment of menopausal hot flushes: A systematic review and meta-analysis, “Phytomedicine”, 2017, 24, s. 141–147.

Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1987.

Wielgosz T., Wielka księga ziół polskich, Wydawnictwo Elipsa, Poznań.

http://poznajziola.pl/ziola/koniczyna-lakowa-102.html

Właściwości zdrowotne octu

przez aleeko . 0 Komentarzy

Różne rodzaje octów, m.in. ocet jabłkowy

Poznanie właściwości zdrowotnych octu było związane z historią wykorzystania wina. W języku francuskim słowo „vinaigre” oznaczające ocet składa się z dwóch członów „vin” – wino, a „aigre” – kwaśny. Z kolei w zjęzyku włoskim nazwa „aceto” przywołuje na myśl kwas octowy.

            Ocet (łac. acetum) to wodny roztwór kwasu octowego o ostrym zapachu i kwaśnym smaku. Tradycyjnie otrzymywany jest na drodze dwustopniowego procesu: fermentacji alkoholowej, a następnie octowej, czyli utleniania alkoholu przez bakterie kwasu octowego. Zawartość kwasu octowego w produkcie wynosi zwykle od 4-15%. Ma formę przezroczystej, bezbarwnej cieczy. Surowcem, z których jest produkowany może być: wino, cydr, piwo, inne produkty fermentacji alkoholowej zbóż, roztwory sacharydów: melasy, miodu, serwatki oraz owoce i ziemniaki.

            Znany jest ludzkości od około 10 tysięcy lat. Godnym uwagi jest fakt, że jego walory doceniano w starożytnych kulturach – greckiej, chińskiej, rzymskiej, egipskiej i babilońskiej. Ponadto w staropolskiej medycynie był stosowany jako idealny środek do cucenia omdlałych dam. Natomiast lekarze wykorzystywali go do leczenia odmrożeń, ciężko gojących się ran, bólu brzucha, przeziębienia, kaszlu oraz poprawy sił witalnych. Podczas gdy dzisiaj znajduje zastosowanie we wspomaganiu funkcji wątroby, poprawia trawienie i krążenie. W celach leczniczych najczęściej stosuje się ocet jabłkowy.

Skład octu jabłkowego

Zawiera on enzymy, aminokwasy, pektyny, związki polifenolowe (kwas galusowy, katechiny, epikatechiny, kwasy: chlorogenowy, kawowy i kumarowy w łącznej ilości 400 – 1000 mg/l) oraz witaminy i składniki mineralnych, takie jak: witamina B1, B2, B3, B5, B6, biotyna, kwas foliowy i witamina C, sód, fosfor, potas, wapń, żelazo i magnez. Ponadto dobry ocet jabłkowy jest mętny i powinien zawierać tzw. „matkę octu”, czyli substancję złożoną z celulozy i bakterii kwasu octowego. Łyżka octu to ok. 3 kcal.

Zastosowanie lecznicze octu jabłkowego

1. Działanie przeciwbakteryjne

Kwas octowy ma potwierdzone działanie antybakteryjne i antyseptyczne. Stosuje się go do leczenia grzybicy paznokci, wszy, brodawek i infekcji ucha. Za jego pomocą można również odkażać różnego rodzaju narzędzia i powierzchnie. Zaleca się używanie go w rozcieńczonej postaci, np. 2% roztwór kwasu octowego o pH = 2 jest skuteczny w leczeniu zapalenia ucha środkowego, jednak może podrażniać skórę. Z kolei 4% roztwór stosuje się do płukania i mycia warzyw i owoców w celu ochrony przed zakażeniem drobnoustrojami chorobotwórczymi, które mogą bytować na świeżych produktach spożywczych.

2. Pozytywne działanie na układ krążenia

Ocet obniża poziom cholesterolu i trójglicerydów. Ponadto kwas chlorogenowy zawarty w occie hamuje utlenianie cholesterolu LDL, co zmniejsza ryzyko miażdżycy. Badania na szczurach dowodzą, że wzbogacenie diety o ocet jabłkowy powoduje zmniejszenie ciśnienia skurczowego ciśnienia krwi o 20 mm Hg. Dodatkowo, u osób, które regularnie stosowały ocet jabłkowy ponadto występowało niższe ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca.

3. Zmniejsza poziom glukozy we krwi i zwiększa wrażliwość komórek na insulinę

Kwas octowy ma działanie hipoglikemiczne, jest stosowany w diecie osób ze stanem przedcukrzycowym, cukrzycą, insulinoopornością i z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Przede wszystkim jego działanie jest wielokierunkowe i dlatego można je porównać do działania leków stosowanych w problemach cukrzycowych – spowalnia wchłanianie cukru z pożywienia do krwi oraz rozkład skrobi do cukrów prostych (tak jak lek akarboza), zmniejsza glikemię poposiłkową i zwiększa wrażliwość komórek na insulinę (podobnie jak metformina), a przyjmowany przed snem obniża poziom glukozy na czczo, co sugeruje, że zwiększa wydzielanie insuliny (jak nateglinid).

            Dodanie ok. 20 g octu zmniejsza indeks glikemiczny potrawy o 20-35%, natomiast 2 łyżki octu jabłkowego wypijane przed snem obniżają poziom glukozy na czczo do 4%.

4. Wspomaga odchudzanie

Znane i potwierdzone są właściwości odchudzające octu. Ze względu na regulację poziomu glukozy we krwi i zmniejszenie wydzielania insuliny, może przyczyniać się do utraty tkanki tłuszczowej. Wzmaga też uczucie sytości. Jednak należy pamiętać o kilku zasadach. Octu jabłkowego nie powinno się wypijać bezpośrednio w większych ilościach – najlepiej 1 lub 2 łyżki stołowe rozcieńczyć w szklance wody i wypijać na czczo lub do posiłku 1-2 razy dziennie. Ocet może uszkadzać szkliwo zębów. Ponadto w nadmiernej ilości może tez podrażnić i poparzyć jamę ustną i przełyk. Ostrożnie do stosowania octu jabłkowego powinny podejść osoby przyjmujące leki obniżające poziom glukozy we krwi, ponieważ w połączeniu z lekiem może spowodować hipoglikemię.

Ocet jabłkowy możemy kupić w wygodnej formie liofilizatu.

Pozostałe zastosowania octu jabłkowego

do płukania włosów – jedna łyżka octu jabłkowego wymieszana ze szklanką wody podczas spłukiwania włosów nadaje im połysk

– ponadto picie szklanki wody z 1 łyżką octu jabłkowego łagodzi palenie w przełyku

– ocet jabłkowy stymuluje wydzielanie enzymów trawiennych i pomaga przy niestrawności

– w dodatku woda z octem jabłkowym pita na czczo zapobiega zaparciom

– rozcieńczony ocet jabłkowy może służyć jako naturalny dezodorant i tonik do twarzy

– ocet jabłkowy można dodatkowo stosować jako płukankę na ból gardła – 1/3 szklanki octu uzupełnić wodą i płukać gardło kilka razy dziennie

– ponadto pomaga przy problemach skórnych: zmianach atopowych, łuszczycy czy egzemach – należy zmieszać pół szklanki octu z pół szklanki oleju ze słodkich migdałów aż do uzyskania emulsji i nacierać zmienione chorobowo miejsca na skórze; lepiej nie smarować nim jednak miejsc, gdzie skóra jest popękana, krwawiąca, gdyż może szczypać

– również do sprzątania – usuwa nieprzyjemne zapachy i nawet trudny do usunięcia brud.

Inne rodzaje octów

Ocet spirytusowy

Ma charakterystyczny ostry zapach i kwaśny smak. Powstaje w wyniku fermentacji octowej prowadzonej przez bakterie octowe, wykorzystujące rozcieńczony roztwór alkoholu etylowego. Produkt zawiera 6-10% kwasu octowego. Nadaje się do marynaty i jako przyprawa. Nadmierne jego spożywanie może zaburzać procesy trawienne, prowadzić do odwapnienia kości i niszczyć czerwone krwinki.

Ocet winny

Jest produkowany z czerwonych lub białych win gronowych w krajach śródziemnomorskich (Francji, Włoszech) oraz Europie Środkowej. Zawiera polifenole oraz kwasy fenolowe, takie jak: galusowy, wanilinowy, kawowy, kumarowy, synapowy. Nadaje się do sałatek i mięsa. Bardzo wartościowe są octy dojrzewające w drewnianych beczkach przez dwa lata, a najdroższe są otrzymywane z dobrej jakości win: Champagne, Pinot Grigio, Sherry.

Ocet winny różany

Produkuje się go w wyniku fermentacji owoców dzikiej róży. Dodatkowo dodaje się do niego kwiaty dzikiej róży. Ma łagodny smak i kwiatowy zapach. Bywa stosowany do warzyw, ryb, owoców morza i galaretek.

Ocet balsamiczny

Termin ten odnosi się do octu balsamicznego z Modeny. Nazwa zastrzeżona jest dla octu wytwarzanego z moszczu gronowego odmiany białej Trebbiano lub czerwonej Lambrusco oraz tradycyjnego octu balsamicznego.

Tradycyjny ocet balsamiczny z Modeny

Otrzymuje się go przez gotowanie rozdrobnionego moszczu gronowego z dodatkiem niewielkiej ilości karmelu. Znajduje zastosowanie jako dodatek do lodów, owoców, sera i sałatek. Aby wyprodukować 1 litr tradycyjnego octu balsamicznego potrzeba około 145 kg winogron. Moszcz powstaje w trzech etapach: najpierw cukry są przekształcane w etanol przy pomocy drożdży, drugi etap to utlenienie uzyskanego alkoholu do kwasu octowego przez bakterie octowe, trzeci etap jest długotrwały i polega na kilkunastoletnim dojrzewaniu w beczkach z dębu, kasztanowca, wiśni, morwy lub jałowca. Gotowy produkt powstaje co najmniej po 12 latach. Tradycyjny ocet balsamiczny jest zarejestrowany jako produkt regionalny.

Ocet balsamiczny pasuje do wielu dań, np. mozzarelli i pomidorów

Ocet ryżowy

Produkowany jest ze sfermentowanego ryżu  w krajach azjatyckich – Chinach, Japonii, Korei i Wietnamie. Możemy wyróżnić trzy odmiany octu ryżowego w zależności od barwy, konsystencji, odmiany ryżu: komesu – używany głównie do sushi, kurosu – uważa się, że ma właściwości przeciwnowotworowe, obniżające ciśnienie krwi i poziom cholesterolu LDL, kazusu – uzyskuje się go przez zaszczepienie polerowanego ryżu grzybem o nazwie Monascus purpureus.

Ocet gruszkowy

Możemy kupić go pod postacią wygodnej formy liofilizatu. Jest naturalnym źródłem fosforu, magnezu, potasu i wapnia. Wspomaga trawienie, również trawienie białka i utrzymuje lekko zasadową krew i limfę. Wspomaga oczyszczanie organizmu. Ma działanie bakteriobójcze i grzybobójcze. Ponadto pomaga utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu. Gruszka zawiera flawonoidy, które są silnymi przeciwutleniaczami o działaniu przeciwzapalnym i przeciwnowotworowym. Kwercetyna zawarta w skórce zapobiega rozwojowi raka w przewodzie pokarmowym. Gruszki są cennym źródłem wielu mikroelementów i witamin. Miąższ gruszki obfituje w witaminę K, kwas foliowy, jod, bor, potas, miedź. Zawarta w gruszkach epikatechina poprawia ukrwienie mózgu, wzmacnia pamięć i chroni przed udarem mózgu. W tym ostatnim wspiera go także obficie występujące w gruszkach glutation, przeciwutleniacz obniżający wysokie ciśnienie krwi, tym samym zmniejszający ryzyko wystąpienia udaru mózgu. Luteina i zeaksantyna, przeciwdziałają zwyrodnieniu plamki żółtej w oku. Zawiera dużo pektyn i błonnika.

Istnieje wiele odmian octu. Do mniej popularnych należą: ocet kokosowy, ocet Ume (Umeboshi lub Umesu), ocet z granatu. Wszystkie mogą nieść dla naszego zdrowia dużo korzyści. Warto nimi wzbogacić codzienne dania, np. sałatki, warzywa czy dania mięsne.

Źródła:

Budak N.H. et al., Functional properties of vinegar, Journal of Food Science, 2014, 79 (5), 757-764.

Johnston C.S. et al., Vinegar: Medicinal uses and antiglycemic effect, Medscape General Medicine, 2006, 8 (2), 61.

Gotuj w stylu eko.pl Nr 9, lato 2019.

https://ulicaekologiczna.pl/produkty/7-zastosowan-octu-jablkowego

https://authoritynutrition.com/6-proven-health-benefits-of-apple-cider-vinegar/

http://articles.mercola.com/apple-cider-vinegar-benefits-uses.aspx

http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-816-APPLE+CIDER+VINEGAR.aspx

https://www.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/co-jesz/ocet-jablkowy-wlasciwosci-lecznicze-aa-Tji8-8x4z-ipim.html

Czym zastąpić mleko?

przez aleeko . 0 Komentarzy

Pamiętamy na pewno kampanię „Pij mleko! Będziesz wielki” organizowaną przez zlecenie Międzynarodowego Stowarzyszenia Reklamy IAA w Polsce w latach 2002–2011. Punktem wyjścia tej akcji były wyniki badań Instytutu Żywności i Żywienia z 2002 roku. Według nich, w 2002 roku ryzyko wystąpienia osteoporozy zagrażało 4 milionom dorosłych Polaków, a na przestrzeni lat 90. spożycie mleka spadło aż o 20%. Z danych wynikało również, że polskie dzieci spożywały zaledwie połowę zalecanej dziennej normy wapnia niezbędnego do prawidłowej budowy kości.

Mleko krowie

Zdaniem niektórych dietetyków, powinniśmy pić dziennie dwie szklanki mleka ze względu na dużą zawartość wapnia, który chroni przed osteoporozą, łagodzi objawy alergii, pomaga w obniżeniu poziomu cholesterolu oraz białko potrzebne do tworzenia komórek i tkanek oraz ich prawidłowego rozwoju. Mleko zawiera również witaminy: A – chroniącą skórę i wzrok, D – niezbędną dla kości i zębów oraz z grupy B. Ma w składzie także kwasy tłuszczowe, m.in. z rodziny omega-3, potas (wspomagające nasz układ krążenia), fosfor (wzmacniający nerwy i mięśnie), magnez (regulujący działanie układu nerwowego), cynk (wspomagający nasz układ odpornościowy).

Mleko – nie takie zdrowe

Te wszystkie właściwości ma oczywiście tylko mleko ekologiczne – pełne, świeże i od krów żyjących na wolności i w naturalnym środowisku. Ilość antybiotyków i różnego rodzaju chemii, które zawiera serwowany krowom pokarm, ma swoje przełożenie na skład produkowanego na masową skalę mleka. Szczególnie szkodliwe jest mleko przegotowane i ogrzewane, czyli pasteryzowane oraz UHT. Ponadto istnieje coraz więcej dowodów na to, że mleko wcale nie jest tak zdrowe jak myśleliśmy (choćby opisanych w książce „Pij mleko, będziesz chory. Cała prawda o nabiale, przyswajaniu wapnia i chorobach, które może spowodować jedzenie produktów mlecznych” Alissy Hamilton, Wydawnictwo Vivante).

Wady mleka

W związku z tym, że mleko krowie jest z natury pokarmem dla cielaków i ma w składzie trzykrotnie więcej białka niż w mleku ludzkim. To naturalne, ponieważ cielę rozwija się szybciej niż człowiek i potrzebuje do tego więcej białka. Ponadto zawiera też zbyt mało dla dziecka węglowodanów, które są paliwem stymulującym rozwój i sprawne funkcjonowanie mózgu. Rola wapnia pochodzącego z mleka wydaje się wyolbrzymiona i mimo wielu zadań, jakie spełnia on w naszym organizmie, potrzeba go niewiele. Wapń znajduje się również w pokarmie pochodzenia roślinnego. Główną przyczyną niedoboru wapnia jest wysokokwasowa dieta.

Zakwaszają organizm m.in. produkty mleczne, które przyczyniają się do takich chorób jak osteoporoza i próchnica. Pogląd ten podziela m.in. Dr Peter Jentschura i wielu innych. Według Medycyny Chińskiej nadmierne spożywanie produktów mlecznych sprzyja gromadzeniu się w organizmie śluzu. Godny uwagi jest fakt, że zalegający śluz jest przyczyną wielu przewlekłych schorzeń, a jego najczęstszymi objawami są: zapalenie zatok, częste przeziębienia, astma, alergie, zaparcia, nadwaga, nalot na języku.

Problemy z trawieniem mleka

Ponadto w mleku znajdują się dwa składniki, do trawienia których potrzebne są enzymy – laktoza (która wymaga laktazy) i kazeina (trawiona przez reninę). Organizm dziecka zaprzestaje wytwarzania laktazy po odstawieniu od piersi matki. W związku z tym poziom tych enzymów zmniejsza się w wieku dwóch, do czterech lat życia. Fermentowane produkty mleczne jak jogurty, kefiry i zsiadłe mleko są zdrowsze niż samo mleko – są lżej strawne i spożywane sporadycznie przyczyniają się do prawidłowego metabolizmu w naszym organizmie. Jednymi z najczęstszych powodów, dla których ludzie rezygnują z picia mleka są alergie na białka zawarte w mleku, nietolerancje laktozy oraz weganizm.

Alergia na mleko

Jest to reakcja autoimmunologiczna organizmu pojawiająca się w chwili kontaktu z alergenem, którym może być np. kazeina, albumina, globulina. Najczęściej występuje u niemowląt i starszych dzieci z częstotliwością 3-6 dzieci na 100, które po 5 roku życia z niej wyrastają. U dorosłych występuje dość rzadko. Oznakami alergii są:

– wymioty zaraz po zjedzeniu mleka

– pokrzywka

– świszczący oddech lub kaszel

– katar

– luźne stolce (czasem z krwią)

– biegunka

– skurcze żołądka

– nadmierne łzawienie oczu

– swędząca wysypka skórna wokół ust

– kolka u niemowlaków.

Nietolerancja laktozy

To inne schorzenie niż alergia. Dlatego nie ma w nim udziału układu odpornościowego. Organizm nie trawi cukru zawartego w mleku, czyli laktozy, ponieważ brakuje w nim specjalnego enzymu – laktazy, trawiącego laktozę. Ponadto u ludzi wytwarzanie laktazy zmniejsza się, kiedy niemowlę przestaje pić mleko matki. Ten rodzaj nietolerancji ma aż 75% populacji i dotyczy najczęściej nieprzetworzonego mleka. Podczas gdy produkty sfermentowane takie jak: kefir, maślanka, jogurt, masło są zazwyczaj dobrze tolerowane i nie powodują nieprzyjemnych objawów. Nietolerancja laktozy objawia się:

– wzdęciami

– bólem brzucha

– nudnościami

– biegunką

– gazami

– kolkami

– uczuciem „przelewania się” w jelitach.

Istnieje wiele metod diagnozowania nietolerancji laktozy: oddechowy test wodorowy, badanie pH stolca oraz doustne obciążenie laktozą.

Zamienniki mleka

Mleko kokosowe

Gdy rezygnujemy z mleka krowiego, a możemy jeść przetwory mleczne, spożywajmy więcej kefirów, maślanki, jedzmy sery. Ponadto na rynku są już produkty bez laktozy, będące zamiennikami tradycyjnych produktów mlecznych, np. śmietanka z migdałów bez laktozy, albo śmietanka kokosowa, śmietanka bez laktozy, czekolada biała bez laktozy i wiele innych. Z związku z tym możemy ich używać tak samo jak ich mlecznych odpowiedników, np. do zabielania zup, sosów. Mamy produkty bez laktozy przypominające sery żółte, serki do smarowania. Dodatkowo tofu jest bogatym źródłem wapnia i białka, bez laktozy, zawiera również witaminy z grupy B. Jednak długotrwałe spożywanie może prowadzić do problemów z tarczycą. W związku z tym, że produkty sojowe zawierają tioglikozydy, mogą upośledzać pracę tego gruczołu. Niektóre osoby są też uczulone na soję.

            Można również bez problemu dziś kupić mleko bez laktozy. Zdrowsze od mleka krowiego jest mleko kozie, którego zaletą jest lekkostrawność. Ponadto mogą je pić osoby uczulone na krowie mleko, ponieważ białko w nim zawarte nie ma w sobie frakcji globulin odpowiedzialnych za reakcje uczuleniowe. Kuleczki tłuszczu są w nim mniejsze niż w krowim, co przyspiesza działanie enzymów i trawienie. W dodatku zawiera sporą ilość wapnia.

            W asortymencie Delikatesów Ekologicznych „Aleeko” znajdziecie Państwo szeroki wybór napojów roślinnych, zwanych potocznie „mlekiem”.

Mleko sojowe

Jest najpopularniejszym zamiennikiem mleka, produkowanym z ziaren soi. Są dostępne napoje naturalne, bez cukru, słodzone i smakowe (np. czekoladowe, waniliowe). Są wzbogacone dodatkowo wapniem, witaminą D, A i ryboflawiną. Napój ten zawiera 8-10 g białka na porcję. W dodatku zawartość składników odżywczych jest podobna jak w mleku krowim. Jego spożywanie pozytywnie wpływa na kobiety w okresie menopauzy, ze względu na fitoestrogeny, które pomagają złagodzić jej objawy, np. uderzenia gorąca. Dzienne spożycie soi nie powinno jednak przekraczać 50 g.

Napój migdałowy dobrze sprawdzi się jako składnik owsianki

Mleko migdałowe

Zawiera mniej białka niż mleko sojowe, ale jest smaczniejsze. Nadaje się do przygotowania koktajli, ma w składzie dużo witaminy E. W jednej szklance znajdziemy zawartość aż 50% zapotrzebowania na ten antyoksydant. Trzeba uważnie czytać składy, ponieważ dodawane są słodziki i emulgatory dodawane w celu poprawienia konsystencji. Powstaje przez zmieszanie zmiażdżonych migdałów z wodą. Jest naturalnie słodkie.

Mleko ryżowe

Powstaje przez zmieszanie ugotowanego ryżu z wodą i dodanie enzymów zamieniających skrobię w cukry. Ten produkt jest odpowiedni dla osób uczulonych na mleko, orzechy i soję, ponieważ ryż jest hypoalergiczny. Często napój ten jest wzbogacany wapniem oraz witaminą D. Jest bardziej kaloryczne niż inne napoje.

Mleko kokosowe

Napój ten powstaje przez oddzielenie miąższu kokosa i połączenie go z wodą. W składzie zazwyczaj jest też skrobia, lecytyna i aromat kokosowy. Zawiera małe ilości białka, ale jest bogate w cenne minerały: mangan, selen, miedź, cynk oraz żelazo.

Mleko owsiane

Produkowane jest z kaszy owsianej i zawiera połowę zawartości białka znajdującego się w mleku krowim. Jest bogate w naturalny błonnik i żelazo, zawiera małe ilości tłuszczów i cukrów. Dostarcza organizmowi wiele cennych witamin (z grupy B, witaminę E i A) oraz minerałów, takich jak mangan, potas, fosfor.

Mleko z orzechów laskowych

Nie jest tak popularne jak sojowe czy kokosowe, ale jest niskokaloryczne, nie zawiera cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych, jest dobrym źródłem witamin B1, B2 oraz B6, E. Orzechy laskowe zapobiegają anemii, rakowi i chorobom serca. Jest źródłem kwasu foliowego wspomagającego produkcję czerwonych krwinek i transport tlenu w organizmie, zawiera kwas ALA.

Mleko gryczane

Jest produkowane z ziarna gryki i soi. Nie zawiera laktozy, cukru, glutenu, kazeiny.  Ma kremową konsystencję i charakterystyczny smak gryki. Produkt jest źródłem białka roślinnego, ma także niską zawartość tłuszczów nasyconych.

Mleko orkiszowe

Napój produkowany z pełnoziarnistego orkiszu. Jest w 100% roślinny, bez dodatków sztucznych substancji aromatycznych, nie zawiera cholesterolu ani laktozy.

Mleko jaglane

Napój nie zawierający laktozy, ani kazeiny. Spokojnie mogą go spożywać alergicy, osoby z nietolerancją na te składniki czy weganie. Zawiera naturalnie występujące cukry.

Poniżej przedstawiamy tabelę, która ułatwi Państwu zastąpienie produktów mlecznych:

Produkt Zamiennik
Mleko Napoje roślinne: ryżowe, migdałowe, sojowe, kokosowe i inne. Wybierając napój roślinny, należy uważnie czytać skład i kupować te bez cukru oraz chemicznych dodatków, np. smakowych, stabilizatorów. Dobrze jest sięgnąć po napoje wzbogacane wapniem, najlepiej z alg. Mleko roślinne można również wykonać samodzielnie w domu.
Jogurt i kefir Gotowe jogurty na bazie mleka kokosowego lub sojowego. Jogurt i kefir można również wykonać samodzielnie, dodając do napoju roślinnego odpowiedni rodzaj bakterii fermentujących https://www.aleeko.pl/znajdz?query=bakterie.
Śmietana Śmietana roślinna; dobrym zamiennikiem jest gęste mleko kokosowe z kartonu lub puszki.
Ser żółty Sery wegańskie; zamiennikiem sera np. w zapiekance i na pizzy może być bezmleczny, bezglutenowy beszamel.
Masło Oleje roślinne dobrej jakości, np. kokosowy, oliwa z oliwek, masło klarowane, awokado. Masło to ze względu na znikomą ilość białek mleka krowiego może być spożywane podczas stosowania diety eliminacyjnej.

Źródła:

Przyjemska B. 2015. „Z daleka od mleka. Cała prawda o szkodliwości mleka zwierzęcego i jego przetworów”, Vital. Białystok.

Rujner J., Cichańska B. 2002. „Dieta bezglutenowa i bezmleczna”, PZWL, Warszawa.

Nadolna I., Kunachowicz H., Przygoda B., Iwanow K. 2001. Mleko a zdrowie. IŻŻ, Warszawa.

https://dziecisawazne.pl/10-powodow-dlaczego-nie-warto-pic-mleka

https://www.dietaeliminacyjna.pl/zamienniki-mleka-czym-zastapic-nabial/

http://www.alergiapokarmowa.pl/dieta-eliminacyjna-bez-mleka-czym-zastapic-nabial/

https://www.dietaeliminacyjna.pl/nietolerancja-laktozy-objawy-nietolerancji-laktozy-dieta-leczenie/

https://bodbam.pl/sluz-nierozpoznana-przyczyna-przewleklych-schorzen/