Posts tagged “przeziębienia”

Jeżówka purpurowa – na poprawę odporności

przez aleeko . 0 Komentarzy

Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) to roślina należąca do rodziny astrowatych o różowo-purpurowych kwiatach, kwitnąca od lipca do października. Jest rośliną wieloletnią, występującą w Ameryce Północnej. Uprawia się ją w Europie i Azji. Posiada wiele cennych właściwości zdrowotnych, które są znane od setek lat i powszechnie stosowane. Indianie wykorzystywali ją w leczeniu trudno gojących się ran odniesionych na polowaniach, w przypadku oparzeń, kaszlu, bólu zęba, gardła i głowy, przeziębień, odry, rzeżączki, powiększenia migdałów, zatruć. Ponadto była stosowana jako lek na ukąszenia przez węża i owady. Jak widzimy, jej zastosowanie było bardzo szerokie. Współczesna fitoterapia poleca jeżówkę na przeziębienia, trądzik i opryszczkę. Choć apteczne specyfiki produkuje się także z jeżówki wąskolistnej (E. angustifolia) i bladej (E. pallida), to potwierdzone badaniami naukowymi działanie ma jedynie jeżówka purpurowa.

Kwitnące jeżówki purpurowe

Surowiec zielarski

Jest nim ziele jeżówki Echinacea purpureae herba lub korzeń Echinacea purpreae radix, pozyskiwane z 2-3 letnich upraw. Z ziela produkuje się przetwory płynne lub suszy w temperaturze 45 stopni Celsjusza, w lekkim przewiewie. Natomiast korzeń zbiera się jesienią i suszy w suszarniach w temperaturze 50 stopni Celsjusza.

Właściwości lecznicze

1. Immunostymulujące

Fitoterapia uważa, że jeżówka purpurowa jest jedną z najcenniejszych roślin wzmacniających odporność. Roślina ta zawiera składniki czynnie stymulujące układ odpornościowy, dzięki nasileniu procesów fagocytozy. Fagocytoza jest procesem wychwytywania i pochłaniania przez komórki organizmu innych komórek. W dodatku pobudza leukocyty do wydzielania substancji przeciwwirusowych (zwłaszcza interferonu ß). Zaleca się stosowanie jej także w stanach wyczerpania i osłabienia organizmu, ponadto podczas stosowania antybiotyków, jak również w prewencji różnego rodzaju infekcji.

Godny uwagi jest fakt, że wyniki badań opublikowane w 2007 roku na łamach czasopisma „The Lancet Infectious Diseases” przekonują, że profilaktyczne przyjmowanie przetworów z jeżówki zmniejsza ryzyko rozwoju przeziębienia od 35 do 58 procent. Ponadto połączenie jeżówki z witaminą C zmniejszało ryzyko zachorowania nawet o 86 procent.

Stosowanie: w celu profilaktyki przeziębień zaleca się stosowanie preparatów na bazie jeżówki przez 3-4 tygodnie. Wyjątkiem są tabletki do ssania, które możemy stosować maksymalnie przez 10 dni. Następnie po miesiącu robi się 14-sto dniową przerwę.

2. Działanie na opryszczkę, choroby skórne i oparzenia

Obecnie poleca się jeżówkę w leczeniu opryszczki oraz egzemy, atopowego zapalenia skóry, oparzeń, odmrożeń, półpaśca, ran i owrzodzeń podudzi.

            Jeżówka znajduje także zastosowanie jako lek przeciw opryszczce i przeziębieniu. Ponadto sprawdza się także przy infekcjach górnych dróg oddechowych. Roślinę tą wykorzystuje się również w pielęgnacji każdego rodzaju cery – ma właściwości regenerujące (poprzez nasilenie podziałów komórek biorących udział w procesach odnowy i gojenia naskórka), antyoksydacyjne (dzięki czemu zapobiegają starzeniu się skóry), przeciwzmarszczkowe, wygładzające, nawilżające, ochronne przeciwko promieniom UV. W dodatku hamuje działanie hialuronidazy – enzymu odpowiedzialnego za rozkład kwasu hialuronowego, który powoduje degradację połączeń międzykomórkowych i błon komórkowych. Dlatego wyciągi z jeżówki stosuje się w kremach odmładzających i poprawiających wygląd naszej skóry. Natomiast najlepiej sprawdza się w pielęgnacji cery tłustej i trądzikowej, ponieważ ma właściwości przeciwbakteryjne. Możemy zastosować toniki i żele na bazie tej rośliny.

Stosowanie: najskuteczniej działa maść ze świeżego ziela jeżówki. W dodatku badania potwierdzają, że całkowite wyleczenie obserwuje się u 85 procent przypadków, a skutki uboczne wystąpiły jedynie u 2 procent osób.

3. Działanie przeciwzapalne

Roślina ta hamuje wydzielanie histaminy, leukotrienów i prostaglandyn odpowiedzialnych za powstawanie stanu zapalnego. Dlatego można stosować ją np. przy zapaleniu stawów.

4. Przeziębienia

Według nowszych badań naukowców z University of Connecticut School of Pharmacy, przyjmowanie jeżówki w czasie przeziębienia skraca czas trwania choroby o półtora dnia. Godnym uwagi jest, że szybciej ustępują kaszel, ból głowy i wydzielina z nosa. Sprawdza się ona również w infekcjach górnych dróg oddechowych.

Przeciwskazania

Choć jeżówka ma działanie przynoszące szereg korzyści zdrowotnych, jej zastosowanie ma również wiele przeciwskazań. Ze względu na nie, nie należy stosować jeżówki i u osób z ciężkimi upośledzeniami wątroby oraz osób chorych na:

– gruźlicę

– białaczkę

– zakażenie wirusem HIV i AIDS

– układowy toczeń rumieniowaty

– kolagenozę lub inne choroby autoimmunologiczne

– choroby szpiku kostnego

– stwardnienie rozsiane.

            Przeciwskazaniem jest karmienie piersią i ciąża, jak również nadwrażliwość na inne zioła, np. krwawnik, arnikę, nagietek, mniszek.

            Jeżówki również nie należy podawać dzieciom do 4 roku życia (a niektóre źródła podają, że nawet do 12 roku życia), ponieważ może być przyczyną alergii w postaci wysypki, świądu, obrzęku twarzy, trudności w oddychaniu, a nawet wstrząsu anafilaktycznego.

Interakcje

Preparatów z jeżówki nie należy podawać z lekami upośledzającymi czynność wątroby (steroidami anabolicznymi, amidaronem, metotreksatem, ketokonazolem) oraz z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyną). W przypadku stosowania innych leków powinniśmy ponadto poinformować lekarza o przyjmowaniu preparatów z jeżówki.

Sposoby użycia

Jeśli nie występują przeciwskazania, warto zastosować tą roślinę w profilaktyce przeziębień, właśnie teraz, gdy podczas jesiennej aury jesteśmy bardziej narażeni na infekcje.

Nalewka: 100 gram ziela jeżówki purpurowej zalewamy 500 ml wódki. Następnie przechowujemy przez 2 tygodnie w szczelnie zamkniętym naczyniu, w zacienionym miejscu. Codziennie wstrząsamy zawartość. Następnie przelewamy przez sito i rozlewamy do butelek. Pozostawiamy do odstania przez pół roku w zacienionym miejscu. Zalecana dawka to 2-3 łyżeczki dziennie.

Odwar: 1 łyżkę ziela jeżówki zalewamy szklanką wody i doprowadzamy do wrzenia, a następnie gotujemy pod przykryciem przez 15 minut. Po tym czasie odstawiamy na 15 minut i przecedzamy. Pijemy dwa razy dziennie po pół szklanki przez okres 10 dni. Ponadto można stosować zewnętrznie do przemywań.

Doustnie: możemy zakupić preparaty w postaci tabletek, kapsułek lub herbatek i stosować według zaleceń na opakowaniu. W naszej aptece możecie Państwo zakupić syrop z jeżówki.

W Delikatesach Ekologicznych Aleeko zakupicie Państwo również balsam łagodzący do ciała oraz szampon przeciwłupieżowy z wyciągiem z korzenia jeżówki.

Źródła:

Baj T. Herbarium – Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej, Aptekarz Polski 2010 nr 41/19. http://www.aptekarzpolski.pl/2010/01/01-2010-herbarium-immunologiczne-wlasciwosci-jezowki-purpurowej/.

Baran J. Echinacea – purpurowy kwiat na odporność. Żyj naturalnie 2019, nr 14: 24-25.

Baraniak J., Kania M. Surowce roślinne i wybrane składniki preparatów prozdrowotnych przeznaczone do stosowania u dzieci. Postępy Fitoterapii 1/2014: 48-53.

Ożarowski M., Dubiel A., Niewiński P. i wsp. Profil bezpieczeństwa preparatów zawierający przetwory jeżówek – systematyczna analiza interakcji i działań niepożądanych. Herba Pol. 2006, 52(3): 102-104.

Randolph R.K., Gellenbeck K., Stonebrook K. i wsp. Regulation of human immune gene expression as influenced by a commercial blended Echinacea product: preliminary studies. Exp Biol Med. 2003, 228(9): 1051-1056.

Segiet-Kujawa E., Mścisz A. Jeżówka (Echinacea) – nowoczesny immunokosmetyk. Wiadomości Zielarskie 2000, nr 3. http://www.przychodnia.pl/pisma_zdrowie/wz/jezowka.htm.

Skopińska-Różewska E., Bany J., Sommer E. i wsp. Działanie biologiczne wodnego ekstraktu ziela jeżówki purpurowej (preparat Echinerba). Panacea 2004, 2(7).

Zapała Ł., Lasek W. Naturalne immunostymulatory egzogenne. Postępy biologii komórki 2007, nr 3.

Maliny – super-owoce na jesienne przeziębienia

przez aleeko . 0 Komentarzy

Maliny są nie tylko pyszne, ale mają bardzo dużo właściwości zdrowotnych. Najlepsze są te dziko rosnące. Zawierają sporo witamin (np. C, E, B1, B2, B6) i minerałów, m.in. magnez, wapń, żelazo, potas. Cenne są zarówno owoce, jak i liście. W owocach występują kwasy organiczne (m.in. cytrynowy, jabłkowy, salicylowy – roślinny odpowiednik aspiryny), pektyny, antocyjany, cukry, związki śluzowe, lotne związki zapachowe. Liście mają w składzie garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, związki żywicowe, sole mineralne. Zawierają dużo fenoli (w tym kwasu elagowego), polifenoli – antocyjanów oraz antyoksydacyjnych witamin C i E oraz błonnika. Mają w składzie ponad 100 różnych olejków eterycznych, czemu zawdzięczają charakterystyczny aromat i smak.

Maliny

Maliny są bardzo dobrym lekiem przeciwgorączkowym. Ich działanie polega na pobudzaniu czynności gruczołów potowych. Pot, który odparowuje je skóry powoduje obniżenie temperatury. Napar z suszonych owoców lub syrop ze świeżych owoców wzmaga obfite wydzielanie potu już po 30-60 minutach. Owoce działają przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie, za sprawą garbników. Napar z owoców i liści stosuje się do płukania gardła, krtanie i nadżerek w obrębie jamy ustnej. Duża zawartość witaminy C w świeżych malinach sprawia, że mogą być wykorzystywane w leczeniu infekcji zatok i profilaktycznie przeciw infekcjom.

Oprócz dobrze znanego pozytywnego działania na przeziębienia, synergistyczne połączenie cennych składników w malinach i fitozwiązków powoduje, że:

– mają silne działanie antyoksydacyjne, czyli zmiatające wolne rodniki,

– wykazują działanie przeciwmiażdżycowe (hamują utlenianie lipidów) i hipolipemiczne,

– działają przeciwzapalnie,

– wspomagają pracę wątroby i działanie żółciopędne,

– w badaniach prowadzonych na zwierzętach, naukowcy stwierdzili, że mają działanie przeciwnowotworowe, dzięki zawartości kwasu ferulowego i beta-sitosterolu,

– garbniki zawarte w liściach malin skutecznie zmniejszają biegunkę, a przetwory z liści malin pomagają w słabo nasilonych wzdęciach,

– maliny łagodzą ból miesiączkowy, powodują rozkurczenie mięśni gładkich macicy,

– herbata z liści malin pomaga w leczeniu porannych mdłości i wymiotów u kobiet w ciąży, choć nie powinno się jej nadużywać,

– wspomagają walkę ze zbędnymi kilogramami – zawierają dużo błonnika, który pęcznieje w żołądku i daje uczucie sytości. Ostatnio odkryto w nich keton podobny do kapsaicyny zwartej w chilli, który wpływa na zmniejszenie zawartości tłuszczu w komórkach tłuszczowych (adipocytach) i przyspiesza metabolizm komórkowy,

– mają wysoką zawartość kwasu elagowego (głównie w pestkach), który korzystnie wpływa na układ krążenia,

– owoce malin mają niski indeks glikemiczny (25), dzięki czemu mogą być spożywane przez osoby chore na cukrzycę. Obecne w malinach antocyjany obniżają poziom glukozy we krwi po posiłkach bogatych w skrobię. Warto wiedzieć, że ksylitol jest otrzymywany właśnie z malin.

Na co uważać przy spożywaniu malin?

Maliny mogą powodować alergie, która objawia się najczęściej zaczerwieniem, wysypką i świądem. Przy długotrwałych objawach alergii, może dojść do suchego kaszlu. Może ona występować na twarzy i całym ciele. Częściej zdarza się to u dzieci. Sok malinowy i maliny można podawać od 7. miesiąca życia.

Kobiety w ciąży nie powinny nadużywać naparów z liści i owoców.

Jak zbierać i przetwarzać maliny?

Liście malin można zbierać wiosną i przez całe lato – powinny być zdrowe, bez plam i najlepiej młode.

Owoce dojrzewają w lipcu i sierpniu. Są bardzo delikatne i łatwo pleśnieją, dlatego trzeba je zbierać ostrożnie, przy suchej pogodzie do łubianek i szybko przetwarzać.

Zepsute i spleśniałe maliny należy od razu wyrzucić. Owoce możemy przechowywać w lodówce około dwóch dni. Nie myjemy ich wcześnie, ale dopiero przed spożyciem.

Można je suszyć, najlepiej w suszarce elektrycznej do grzybów i owoców, albo zamrażać. Należy w tym celu je wypłukać, osuszyć, rozłożyć na tacce i włożyć do zamrażarki, a potem przełożyć do woreczka foliowego. Zamrożone można przechowywać przez rok.

Można z nich robić syropy, soki, dżemy, konfitury, musy, herbatki lub nalewki.

Jak przygotować sok z malin?

Należy wybrać dojrzałe, świeże i nieuszkodzone maliny. Przebrane owoce umieścić w emaliowanym naczyniu, dobrze rozgnieść drewnianą pałką. Ręcznie wycisnąć sok przez czyste płótno do garnka z emalii lub szkła, podgrzewać powoli do temperatury 85°C i utrzymywać w tej temperaturze przez 5 minut. Gorący sok szybko przelać do butelek lub słoików, brzegi dokładnie wytrzeć i szczelnie zamknąć. Słoiki czy butelki wstawić do rondla z wodą podgrzaną do temperatury około 60°C, przykryć pokrywką. Kiedy woda w rondlu zacznie falować, sok z malin utrwalać: butelki 0,5 l przez 10 minut, butelki 1 l przez 15 minut.

Inny sposób: potrzebujemy 1 kg świeżych malin i 150 ml wody. Zdrowe maliny przebrać, dokładnie umyć, osuszyć na sicie. Zdjąć szypułki. Maliny rozgnieść drewnianym tłuczkiem i przełożyć do szklanego lub ciepłego emaliowanego garnka z ciepłą, ale nie wrzącą wodą. Maliny dobrze wymieszać z wodą, rozgnieść drewnianym tłuczkiem (nie podgrzewać). Następnie garnek zdjąć z ognia, przykryć i kiedy lekko ostygnie wycisnąć sok przez czyste płótno. Sok doprowadzić do wrzenia (nie gotować), od razu wlać do słoików lub do butelek, wytrzeć brzegi i szczelnie zamknąć. Słoiki lub butelki z sokiem z malin wstawić do rondla z wodą o temperaturze 85°C, butelki i słoiki o pojemności 0,5 l-1 l utrwalać przez 15-20 minut.

Jak przygotować napary?

Napar z owoców malin na przeziębienia

2 łyżki zalewamy szklanką wrzątku i parzymy pod przykryciem około 15 minut, następnie przecedzamy. Pijemy 2-3 razy dziennie po szklance naparu w trakcie infekcji, gdy towarzyszy jej gorączka.

Napar z liści malin

Łyżkę liści malin zalewamy połową szklanki wrzątku i parzymy pod przykryciem około 15 minut. Cedzimy i stosujemy po pół szklanki naparu 2-3 razy dziennie w nieżycie żołądka i jelit. Można też stosować taki napar jako łagodny lek przeciwbiegunkowy i w stanach zapalnych gardła i jamy ustnej.

Jak przygotować mus z malin bez cukru?

Potrzebujemy około 1,25 kg bardzo słodkich malin i ok. 200 g ksylitolu lub 100-200 g daktyli. Do wykonania potrzebujemy Thermomix lub mikser. Jeżeli używamy miksera ręcznego, to gotujemy maliny w garnku wraz z daktylami lub ksylitolem na małym ogniu, ciągle mieszamy, a potem miksujemy do momentu aż uzyskamy płynny mus. Próbujemy, ewentualnie dosładzamy do smaku. Przelewamy do słoików, zakręcamy nakrętkami przetartymi spirytusem i przykrywamy grubym kocem, aż do ostygnięcia. Można również zapasteryzować słoiki w piekarniku (nie do końca dokręcone) w temperaturze 125 stopni przez ok. 25minut, a następnie je dokręcić używając rękawicy.

Źródła:

  1. Kwiatkowska 2010. Kwas elagowy – zawartość w żywności i rola prozdrowotna. Borgis – Postępy Fitoterapii, nr 4, s. 211-214.
  2. Krauze-Baranowska, M. Majdan 2009. Owoce malin – źródło cennych leczniczo metabolitów wtórnych i witamin. Panacea nr 1(26), s. 14-15.