Wpływ poziomu witaminy D na COVID-19

przez aleeko . 0 Komentarzy

Zapadalność i śmiertelność na COVID-19. Badacze wciąż poszukują przyczyn dramatycznych różnic w śmiertelności na COVID-19 w populacjach różnych krajów. Próbują znaleźć odpowiedź na pytanie, dlaczego w Hiszpanii, Włoszech i Szwajcarii tak wiele osób zmarło na ten typ koronawirusa, a w innych krajach ta śmiertelność jest znacznie niższa.

               Najnowsze dane pokazują, że kluczowe znaczenie może mieć tu poziom witaminy D. Jaką rolę pełni ta witamina w naszym organizmie?

Rola witaminy D w organizmie

Witamina D została odkryta w roku 1922 przez amerykańskiego biochemika Elmera V. McCollima. Godnym uwagi jest fakt, że nazwa ta dotyczy dwóch związków chemicznych rozpuszczalnych w tłuszczach – ergokalcyferolu (witamina D2) oraz cholekalcyferolu (witamina D3). Witaminę D2 znajdziemy w roślinach i grzybach, a witamina D3 znajduje się w produktach odzwierzęcych, ale powstaje też na skutek promieniowania ultrafioletowego na skutek syntezy w skórze. Ponadto witamina D właściwie nie jest witaminą, a prohormonem, ponieważ może być wytwarzana przez ludzki organizm. Proces ten zachodzi w wyniku pewnych przekształceń cholesterolu, które następują pod wpływem promieniowania słonecznego, oddziałującego przez ludzką skórę. W dodatku witaminę D bardzo trudno dostarczyć do organizmu, mimo zbilansowanej diety i aktywności fizycznej na świeżym powietrzu. Dlatego też wiele osób boryka się z jej niedoborami.

Przebywanie na słońcu przyczynia się do powstawanie witaminy D w naszym organizmie

              Podstawową funkcją witaminy D w organizmie człowieka jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz uczestnictwo w rozwoju i mineralizacji kości. Ważnym aspektem jest, że przy zbyt małej ilości witaminy D wapń zawarty w pożywieniu nie jest całkowicie wykorzystany, co może prowadzić do upośledzenia mineralizacji kości. Ponadto witamina ta wpływa korzystnie na system nerwowy i na skurcze mięśni, w tym także serca, dodatkowo wpływa na procesy podziału komórek, jak również zmniejsza stany zapalne skóry. W dodatku ma także ogromny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego. Świadczy o tym m.in. umiejscowienie jej receptorów nie tylko w tkankach kostnych, mięśniowych, czy sercu, ale również w jelitach, przytarczycach i niemal wszystkich komórkach układu immunologicznego. Ponadto reguluje ekspresję prawie 300 genów, a więc aż 3% genomu człowieka. Więcej o witaminie D pisaliśmy na naszym blogu.

Osłabiona odporność – skutek niedoboru witaminy D

Niedobór witaminy D dostarczanej do organizmu może powodować znaczny spadek jego odporności, a więc częstsze zachorowania. Ponadto organizm, który posiada odpowiednią ilość witaminy D jest w stanie sam się bronić przed wieloma chorobami wirusowymi czy bakteryjnymi. Ważnym aspektem jest, że spadek odporności w okresie jesienno-zimowym może być związany z mniejszą ekspozycją na promieniowanie słoneczne, a więc z obniżonym poziomem witaminy D w organizmie.

              Godny uwagi jest fakt, że witamina ta jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezależnie od wieku człowieka – począwszy od niemowlęcia, aż do późnej starości, podczas gdy jej niedobór może prowadzić do rozwoju wielu chorób i problemów zdrowotnych. Badania wskazują, że niewątpliwie może mieć to związek z licznymi chorobami infekcyjnymi, nowotworowymi i autoimmunologicznymi. Dlatego jednym z objawów niedoboru witaminy D lub niskiego jej poziomu jest częste łapanie infekcji wirusowych oraz bóle mięśniowe.

Określanie poziomu witaminy D

Ważnym aspektem jest, że aby sprawdzić poziom witaminy D wystarczy wykonać proste badanie krwi. Ponadto ewentualne braki, szczególnie zimą warto uzupełnić stosując dobrej jakości suplementy. Bezpieczna górna dzienna dawka witaminy D to 4 000 IU witaminy. Uważa się, że prawie nie można jej przedawkować. 

             Godnym uwagi jest fakt, że poziom witaminy D określa się na podstawie stężenia kalcydiolu 25(OH)D. Ponadto prawidłowym stężeniem jest obecnie 30-50 ng/ml 25(OH)D. Podczas gdy niedobór witaminy D, który występuje poniżej poziomu 30 ng/ml, można podzielić na [w ng/ml]:

  • lekkie: 20-30
  • średnie: 10-20
  • ciężkie: 0-10

              Dodatkowo, okazuje się, że niedobory witaminy dotyczą aż 50-80 % populacji [Thacher, Clarke 2011]. W związku z tym jej niski poziom znacząco zaburza fizjologiczną równowagę organizmu. Dlatego w rezultacie powoduje wzrost ryzyka rozwoju wielu przewlekłych chorób [Alpert, Shaikh 2007; Holick 2006, 2007; Zittermann, Gummert, Börgermann 2009]. Wyniki badań udowadniają, że takimi chorobami są przede wszystkim: osteoporoza, krzywica i osteomalacja. Ponadto niedobór witaminy D wykazano również przy chorobach nowotworowych, miopatii, chorobach układu krążenia (takich, jak: zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2, nadciśnienie, zawał), jak również chorobach autoimmunologicznych (reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, cukrzyca typu 1, nieswoiste zapalenie jelit, łuszczyca), a ponadto depresji, a także infekcji [Holick 2004, 2006; Holick, Chen 2008; Kuryłowicz i in. 2007; Thacher, Clarke 2011; Timpini i in. 2011; Zhang, Naughton 2010]. Ponadto, czynnikami, który wpływają na obniżony poziom witaminy D są: upośledzone wchłanianie tłuszczów z przewodu pokarmowego, choroby przewlekłe nerek i wątroby, otyłość, a w dodatku także stosowanie takich leków jak glikosteroidy oraz leki przeciwdrgawkowe.

Słoneczny krajobraz

Niedobór witaminy D a zachorowalność na COVID-19

Ważnym aspektem jest, że ostatnio badacze z Northwestern University przeprowadzili badania, w których porównano dane z krajów o dużej liczbie potwierdzonych pacjentów z COVID-19 (Niemcy, Korea Południowa, Chiny, Szwajcaria, Iran, USA, Hiszpania, Włochy) od 20 kwietnia 2020. Wobec braku danych dotyczących poziomu witaminy D u chorych, w rezultacie naukowcy wykorzystali wcześniej ustalone powiązania między witaminą D, a białkiem C-reaktywnym (CRP). Wyniki wskazywały, że ryzyko ciężkich przypadków COVID-19 wśród pacjentów z niedoborem witaminy D wynosi 17,3%, podczas gdy równoważna liczba pacjentów z prawidłowym poziomem witaminy D wynosi 14,6%. Godnym uwagi jest fakt, że oznacza to zmniejszenie ryzyka o 15,6%.

Ponadto, dane te wskazują na obniżenie burzy cytokin przez witaminę D u pacjentów z COVID-19 [Daneshkhah i in. 2020]. Ponadto badacze uważają, że witamina D może także pośrednio ograniczać zapadalność i ryzyko zgonów na COVID-19, poprzez spadek ryzyka chorób przewlekłych. Jeżeli poziom witaminy D jest prawidłowy, ryzyko zachorowania na choroby przewlekłe się zmniejsza. Z kolei śmiertelność u osób z tzw. chorobami współistniejącymi, czyli chorobami przewlekłymi, jest bardzo duża. W dodatku witamina D zmniejsza ryzyko infekcji górnych dróg oddechowych poprzez bezpośredni wpływ na strukturę wirusa.

              Podobnie inni naukowcy (Grant i in. 2020) również donoszą, że zwiększenie stężenia witaminy D w surowicy może zmniejszać częstość występowania, nasilenie, a także ryzyko śmierci z powodu grypy, zapalenia płuc, jak również obecnej epidemii koronawirusa.

              Ponadto, dowodów na wpływ witaminy D na zachorowalność i śmiertelność na COVID-19 dostarczają badania przeprowadzone dla 20 krajów europejskich, w których zidentyfikowano i porównano średni poziom witaminy D oraz zachorowalność i śmiertelność spowodowaną przez ten typ koronawirusa. Okazuje się, że te dwie wartości bezsprzecznie są silnie ze sobą skorelowane. Ważnym aspektem jest, że poziomy witaminy D są bardzo niskie w starzejącej się populacji, szczególnie w Hiszpanii, Włoszech i Szwajcarii. Dlatego wiąże się to z tak wysoką śmiertelnością na COVID-19 w tych krajach.

Podsumowanie

Witamina D w postaci suplementów

              Reasumując, wobec wyników najnowszych badań naukowcy uważają, że niewątpliwie można doradzić suplementację witaminy D, aby zapobiec zakażeniu SARS-CoV-2 [Ilie i in. 2020]. Warto także korzystać z naturalnego źródła witaminy D, jakim jest słońce w odpowienich dawkach.

Źródła:

Alpert P.T., Shaikh U.: The effects of vitamin D deficiency and insufficiency on the endocrine and paracrine systems. Biol. Res. Nurs., 2007; 9: 117-129.

Daneshkhah, Ali, et al. The Possible Role of Vitamin D in Suppressing Cytokine Storm and Associated Mortality in COVID-19 Patients. medRxiv, 2020. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.08.20058578v4.

Grant, William B., et al. Vitamin D supplementation could prevent and treat influenza, coronavirus, and pneumonia infections, 2020. https://www.preprints.org/manuscript/202003.0235/v1.

Holick M.F.: Sunlight and vitamin D for bone health and prevention of autoimmune diseases, cancers and cardiovascular disease. Am.J.Clin. Nutr., 2004; 80(suppl): 1678S-88S.

Holick M.F.: High prevalence of vitamin D inadequacy and implication for health. Mayo Clin.Proc., 2006; 81:353-373.

Holick M.: Vitamin D deficiency. N. Engl. J. Med., 2007; 357: 266-281.

Holick M.F, Chen T.C.: Vitamin D deficiency: a worldwide problem with health consequences. Am.J.Clin.Nutr.,2008; 87: 1980S-1086S.

Ilie, P. C., S. Stefanescu, and L. Smith. The role of Vitamin D in the prevention of Coronavirus Disease 2019 infection and mortality, 2020. https://www.researchsquare.com/article/rs-21211/v1

Kuryłowicz A., Bednarczuk T., Nauman J.: Wpływ niedoboru witaminy D na rozwój nowotworów i chorób immunologicznych. Endokrynol. Pol., 2007; 58: 140-152.

Thacher T.D., Clarke B.L.: Vitamin D insuffinecy. Mayo.Clin.Proc.,2011;86(1):50-60.

Timpini A.m Pini L., Tantucci C., Cossi S., Grassi V.: Vitamin D and health status in eldery. Inter.Energ.Med., 2011; 6:11-21.

Zhang R., Naughton D.P.: Vitamin D in health and disease: Current perspectives. Nutr J.,2010; 9:65-70.

Zittermann A., Gummert J.F., Börgermann J.: Vitamin D deficiency and mortality. Curr. Opin. Clin. Nutr. Metab. Care, 2009; 12: 634-639.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *