Wpływ poziomu witaminy D na COVID-19

przez aleeko . 1 Komentarz

Zapadalność i śmiertelność na COVID-19. Badacze wciąż poszukują przyczyn dramatycznych różnic w śmiertelności na COVID-19 w populacjach różnych krajów. Próbują znaleźć odpowiedź na pytanie, dlaczego w Hiszpanii, Włoszech i Szwajcarii tak wiele osób zmarło na ten typ koronawirusa, a w innych krajach ta śmiertelność jest znacznie niższa.

               Najnowsze dane pokazują, że kluczowe znaczenie może mieć tu poziom witaminy D. Jaką rolę pełni ta witamina w naszym organizmie?

Rola witaminy D w organizmie

Witamina D została odkryta w roku 1922 przez amerykańskiego biochemika Elmera V. McCollima. Godnym uwagi jest fakt, że nazwa ta dotyczy dwóch związków chemicznych rozpuszczalnych w tłuszczach – ergokalcyferolu (witamina D2) oraz cholekalcyferolu (witamina D3). Witaminę D2 znajdziemy w roślinach i grzybach, a witamina D3 znajduje się w produktach odzwierzęcych, ale powstaje też na skutek promieniowania ultrafioletowego na skutek syntezy w skórze. Ponadto witamina D właściwie nie jest witaminą, a prohormonem, ponieważ może być wytwarzana przez ludzki organizm. Proces ten zachodzi w wyniku pewnych przekształceń cholesterolu, które następują pod wpływem promieniowania słonecznego, oddziałującego przez ludzką skórę. W dodatku witaminę D bardzo trudno dostarczyć do organizmu, mimo zbilansowanej diety i aktywności fizycznej na świeżym powietrzu. Dlatego też wiele osób boryka się z jej niedoborami.

Przebywanie na słońcu przyczynia się do powstawanie witaminy D w naszym organizmie

              Podstawową funkcją witaminy D w organizmie człowieka jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz uczestnictwo w rozwoju i mineralizacji kości. Ważnym aspektem jest, że przy zbyt małej ilości witaminy D wapń zawarty w pożywieniu nie jest całkowicie wykorzystany, co może prowadzić do upośledzenia mineralizacji kości. Ponadto witamina ta wpływa korzystnie na system nerwowy i na skurcze mięśni, w tym także serca, dodatkowo wpływa na procesy podziału komórek, jak również zmniejsza stany zapalne skóry. W dodatku ma także ogromny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego. Świadczy o tym m.in. umiejscowienie jej receptorów nie tylko w tkankach kostnych, mięśniowych, czy sercu, ale również w jelitach, przytarczycach i niemal wszystkich komórkach układu immunologicznego. Ponadto reguluje ekspresję prawie 300 genów, a więc aż 3% genomu człowieka. Więcej o witaminie D pisaliśmy na naszym blogu.

Osłabiona odporność – skutek niedoboru witaminy D

Niedobór witaminy D dostarczanej do organizmu może powodować znaczny spadek jego odporności, a więc częstsze zachorowania. Ponadto organizm, który posiada odpowiednią ilość witaminy D jest w stanie sam się bronić przed wieloma chorobami wirusowymi czy bakteryjnymi. Ważnym aspektem jest, że spadek odporności w okresie jesienno-zimowym może być związany z mniejszą ekspozycją na promieniowanie słoneczne, a więc z obniżonym poziomem witaminy D w organizmie.

              Godny uwagi jest fakt, że witamina ta jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezależnie od wieku człowieka – począwszy od niemowlęcia, aż do późnej starości, podczas gdy jej niedobór może prowadzić do rozwoju wielu chorób i problemów zdrowotnych. Badania wskazują, że niewątpliwie może mieć to związek z licznymi chorobami infekcyjnymi, nowotworowymi i autoimmunologicznymi. Dlatego jednym z objawów niedoboru witaminy D lub niskiego jej poziomu jest częste łapanie infekcji wirusowych oraz bóle mięśniowe.

Określanie poziomu witaminy D

Ważnym aspektem jest, że aby sprawdzić poziom witaminy D wystarczy wykonać proste badanie krwi. Ponadto ewentualne braki, szczególnie zimą warto uzupełnić stosując dobrej jakości suplementy. Bezpieczna górna dzienna dawka witaminy D to 4 000 IU witaminy. Uważa się, że prawie nie można jej przedawkować. 

             Godnym uwagi jest fakt, że poziom witaminy D określa się na podstawie stężenia kalcydiolu 25(OH)D. Ponadto prawidłowym stężeniem jest obecnie 30-50 ng/ml 25(OH)D. Podczas gdy niedobór witaminy D, który występuje poniżej poziomu 30 ng/ml, można podzielić na [w ng/ml]:

  • lekkie: 20-30
  • średnie: 10-20
  • ciężkie: 0-10

              Dodatkowo, okazuje się, że niedobory witaminy dotyczą aż 50-80 % populacji [Thacher, Clarke 2011]. W związku z tym jej niski poziom znacząco zaburza fizjologiczną równowagę organizmu. Dlatego w rezultacie powoduje wzrost ryzyka rozwoju wielu przewlekłych chorób [Alpert, Shaikh 2007; Holick 2006, 2007; Zittermann, Gummert, Börgermann 2009]. Wyniki badań udowadniają, że takimi chorobami są przede wszystkim: osteoporoza, krzywica i osteomalacja. Ponadto niedobór witaminy D wykazano również przy chorobach nowotworowych, miopatii, chorobach układu krążenia (takich, jak: zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2, nadciśnienie, zawał), jak również chorobach autoimmunologicznych (reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, cukrzyca typu 1, nieswoiste zapalenie jelit, łuszczyca), a ponadto depresji, a także infekcji [Holick 2004, 2006; Holick, Chen 2008; Kuryłowicz i in. 2007; Thacher, Clarke 2011; Timpini i in. 2011; Zhang, Naughton 2010]. Ponadto, czynnikami, który wpływają na obniżony poziom witaminy D są: upośledzone wchłanianie tłuszczów z przewodu pokarmowego, choroby przewlekłe nerek i wątroby, otyłość, a w dodatku także stosowanie takich leków jak glikosteroidy oraz leki przeciwdrgawkowe.

Słoneczny krajobraz

Niedobór witaminy D a zachorowalność na COVID-19

Ważnym aspektem jest, że ostatnio badacze z Northwestern University przeprowadzili badania, w których porównano dane z krajów o dużej liczbie potwierdzonych pacjentów z COVID-19 (Niemcy, Korea Południowa, Chiny, Szwajcaria, Iran, USA, Hiszpania, Włochy) od 20 kwietnia 2020. Wobec braku danych dotyczących poziomu witaminy D u chorych, w rezultacie naukowcy wykorzystali wcześniej ustalone powiązania między witaminą D, a białkiem C-reaktywnym (CRP). Wyniki wskazywały, że ryzyko ciężkich przypadków COVID-19 wśród pacjentów z niedoborem witaminy D wynosi 17,3%, podczas gdy równoważna liczba pacjentów z prawidłowym poziomem witaminy D wynosi 14,6%. Godnym uwagi jest fakt, że oznacza to zmniejszenie ryzyka o 15,6%.

Ponadto, dane te wskazują na obniżenie burzy cytokin przez witaminę D u pacjentów z COVID-19 [Daneshkhah i in. 2020]. Ponadto badacze uważają, że witamina D może także pośrednio ograniczać zapadalność i ryzyko zgonów na COVID-19, poprzez spadek ryzyka chorób przewlekłych. Jeżeli poziom witaminy D jest prawidłowy, ryzyko zachorowania na choroby przewlekłe się zmniejsza. Z kolei śmiertelność u osób z tzw. chorobami współistniejącymi, czyli chorobami przewlekłymi, jest bardzo duża. W dodatku witamina D zmniejsza ryzyko infekcji górnych dróg oddechowych poprzez bezpośredni wpływ na strukturę wirusa.

              Podobnie inni naukowcy (Grant i in. 2020) również donoszą, że zwiększenie stężenia witaminy D w surowicy może zmniejszać częstość występowania, nasilenie, a także ryzyko śmierci z powodu grypy, zapalenia płuc, jak również obecnej epidemii koronawirusa.

              Ponadto, dowodów na wpływ witaminy D na zachorowalność i śmiertelność na COVID-19 dostarczają badania przeprowadzone dla 20 krajów europejskich, w których zidentyfikowano i porównano średni poziom witaminy D oraz zachorowalność i śmiertelność spowodowaną przez ten typ koronawirusa. Okazuje się, że te dwie wartości bezsprzecznie są silnie ze sobą skorelowane. Ważnym aspektem jest, że poziomy witaminy D są bardzo niskie w starzejącej się populacji, szczególnie w Hiszpanii, Włoszech i Szwajcarii. Dlatego wiąże się to z tak wysoką śmiertelnością na COVID-19 w tych krajach.

Podsumowanie

Witamina D w postaci suplementów

              Reasumując, wobec wyników najnowszych badań naukowcy uważają, że niewątpliwie można doradzić suplementację witaminy D, aby zapobiec zakażeniu SARS-CoV-2 [Ilie i in. 2020]. Warto także korzystać z naturalnego źródła witaminy D, jakim jest słońce w odpowienich dawkach.

Źródła:

Alpert P.T., Shaikh U.: The effects of vitamin D deficiency and insufficiency on the endocrine and paracrine systems. Biol. Res. Nurs., 2007; 9: 117-129.

Daneshkhah, Ali, et al. The Possible Role of Vitamin D in Suppressing Cytokine Storm and Associated Mortality in COVID-19 Patients. medRxiv, 2020. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.08.20058578v4.

Grant, William B., et al. Vitamin D supplementation could prevent and treat influenza, coronavirus, and pneumonia infections, 2020. https://www.preprints.org/manuscript/202003.0235/v1.

Holick M.F.: Sunlight and vitamin D for bone health and prevention of autoimmune diseases, cancers and cardiovascular disease. Am.J.Clin. Nutr., 2004; 80(suppl): 1678S-88S.

Holick M.F.: High prevalence of vitamin D inadequacy and implication for health. Mayo Clin.Proc., 2006; 81:353-373.

Holick M.: Vitamin D deficiency. N. Engl. J. Med., 2007; 357: 266-281.

Holick M.F, Chen T.C.: Vitamin D deficiency: a worldwide problem with health consequences. Am.J.Clin.Nutr.,2008; 87: 1980S-1086S.

Ilie, P. C., S. Stefanescu, and L. Smith. The role of Vitamin D in the prevention of Coronavirus Disease 2019 infection and mortality, 2020. https://www.researchsquare.com/article/rs-21211/v1

Kuryłowicz A., Bednarczuk T., Nauman J.: Wpływ niedoboru witaminy D na rozwój nowotworów i chorób immunologicznych. Endokrynol. Pol., 2007; 58: 140-152.

Thacher T.D., Clarke B.L.: Vitamin D insuffinecy. Mayo.Clin.Proc.,2011;86(1):50-60.

Timpini A.m Pini L., Tantucci C., Cossi S., Grassi V.: Vitamin D and health status in eldery. Inter.Energ.Med., 2011; 6:11-21.

Zhang R., Naughton D.P.: Vitamin D in health and disease: Current perspectives. Nutr J.,2010; 9:65-70.

Zittermann A., Gummert J.F., Börgermann J.: Vitamin D deficiency and mortality. Curr. Opin. Clin. Nutr. Metab. Care, 2009; 12: 634-639.

One Response to Wpływ poziomu witaminy D na COVID-19

  1. ! says:

    Bardzo dziękuję za przypomnienie za opublikowanie tego ciekawego i wspaniałego artykułu przypominającego ważne treści zwłaszcza ważne teraz gdy wiele osób jest zatroskanych o swoje zdrowie i zdrowie najbliższych a także ogólnie o zdrowie społeczne i jednocześnie wielu jest zestresowanych także tym bardziej należy się wdzięczność i ją przekazuję od siebie dla Autorów tej publikacji tego artykułu tego przypomnienia za to że poświęcili swój czas aby napisać ten artykuł w takim bardzo pozytywnym i pożytecznym tonie.

    Dzięki temu artykułowi także uświadomiłem sobie będąc zestresowanym o tym że właśnie powinienem zażyć witaminę D Tym bardziej że od kilku miesięcy i nigdzie nie wychodzę a wiadomości przekazywane przez różne Media na mnie niestety niekorzystnie wpływają jako na wrażliwego człowieka bo zawierają negatywne informacje.
    Tym bardziej ważne jest to przypomnienie treść tego artykułu bo przecież mam jeszcze trochę witaminy D zakupionej u Państwa ale stres sprawił że o tym po prostu zapomniałem a czuję się bardzo osłabiony więc jeszcze dzisiaj ją zażyję…

    Dziękuję zatem i pozdrawiam serdecznie 🙂
    – Sławomir

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *